Гьажи - Давуда вичи кихьенвай са шиирдикай малумат

Мариф Кадимов -> Всем
Гьажи - Давуда вичи кихьенвай са шиирдикай малумат
Материал инай къачунвайди я :
https://www.stihi.ru/2013/12/12/5576


Атлухан эфенди


Вичин девирда Куьре вилаятда еке арабистрикай сад, жуьреба-жуьре илимрай хабардар мударис. Ада и илимар эвел вичин буба Эмирханавай, адани Вини СтІалдал еке алим, шаир Аругъ-ад-динавай къачуна, сифте яз Агъа СтІалдал, патарилайни кваз атана, диндин къанунар чирдай медреса ачухна. 1997-йисан 21 мартдин Лезги газетдай рагьметлу Садыкидин «Къимет гуз тежер савкьватар» тІвар  алай макъалада ихьтин шад хабар гузва:» Тарихда чаз икьван чІавалди я Гьажи Давудакай, а дакай вичикайни а девирдин инсанри кхьей эсерар малум тушир. Амма гила…Шейх ва муьршид Мегьамед эфендиди ал-Ярагъидин генекологиядиз талукь материалар жагъурдайла, зал жуван хсуси архивдай  Мала Рамазан Фейзуллагь эфенди-Лгави-Пиркенди тІвар алай са алимди –шаирди кхьенвай ктаб гьалтна. И ктабда Навруз ал-Жебелидин тІвар алай са шаиирди туьрк чІалал кхьей кьве шиир ва Мала Рамазана вичи гьам араб, гьам туьрк чІаларал кхьенвай хейлин шиирарни ава. ГьакІ ятІани, Навруз ал-Жебелидин шииррин цІарарай зи вил «Женнетэгьли Гьажи Давуд» гафарик хкІуна. И шиир гила вичин тІвар чаз раиж хъхьанвай, лезгийрин зурба полководец,чІехи инсанперес, игит хва Гьажи Давудаз бахшнавайди тирди за кьатІана. За ам чи чІалаз акъагъарна. КилигайтІа, шаирди вичин эсер Гьажи Давуд яргъариз суьргуьн авуникай гъам-хажалат чІугунивди кхьенвайди я кьван.
Куьлуь-шуьлуь кагъазарни тупІалай авурла, заз анай са тІвар малум тушир маса шаирдин Гьажи Давудаз теснифнавай пашман шиир-эллегия ва Гьажи Давуда вичи теснифнавай шиирни гьалтна! Абур гъилелди кхьей кас АтІлухан эфенди ал–Агъакарани-агъастІалви яз къейднава. А хатІар арабдалди кхьенвайбур тир. За гьабурни чи чІалаз акъагъарна. Сифте чна Гьажи Давудан чІал гузва, ахпа муькуьбур.

Гьажи Давуд

Бязибуруз килигна зун

Бязибуруз килигна зун иердиз,
СикІерилай чеб фендигар, бетер я.
Къвезва садбур жанавуррин лужар хьиз,
Вучиз туштІа абур катран лувар хьиз?

Зун тажуб я, бязи чинар иер я.
Амма ахлакь лап шейтІанрин тегьер я.
Ахлакь сифте герек затІ я инсандиз,
ТахьайтІа ама ухшар жеда къабандиз.

Гьардаз чир жен илим-чІехи гьунар я.
Илим-балкІан, иес адан чамар я.
Къиямат къуз кьецІил жерла инсанар,
Илимлудаз илим жеда парталар

Авам ксар татаб жеда, алукьда,
Алим аршдин кукІва фена ацукьда…

Садыкиди кьатІизвайвал, сикІ яз къалурзавайди Сурхай хан я.  
*
 
*